Prizemni ozon (O3): Za razliku od ozonskog omotača koji nas štiti u atmosferi, prizemni ozon je produkt reakcije gasova iz saobraćaja i sunčeve svetlosti tokom leta. On deluje kao snažan oksidans koji "prži" plućno tkivo, smanjuje kapacitet pluća i izaziva bol pri dubokom udisaju.

Sumpor-dioksid (SO2): Nastaje sagorevanjem uglja i nafte u industrijama i termoelektranama. Izaziva suženje disajnih puteva (bronhokonstrikciju), što kod astmatičara i osoba sa hroničnim bronhitisom može momentalno izazvati teške napade gušenja.

Azotni oksidi: Uglavnom potiču iz izduvnih gasova vozila (naročito dizelaša). Oni drastično iritiraju sluzokožu disajnih puteva, smanjuju imunitet pluća i čine organizam podložnijim respiratornim infekcijama poput bronhitisa i upale pluća.

Gasovi koji se oslobađaju sagorevanjem (indrustrija, saobraćaj) deluju sinergijski sa česticama i dodatno opterećuju organizam.

Ulazak u krvotok: Iz alveola, PM2.5 čestice prelaze direktno u kapilare i ulaze u krvotok. Kada se nađu u krvi, one putuju kroz ceo organizam, izazivajući sistemske upalne procese, zgrušavanje krvi i oštećenja na zidovima krvnih sudova.

Gde se zadržavaju: Zbog svoje mikroskopske veličine, one potpuno zaobilaze prirodne filtere disajnih puteva. Prodiru duboko u plućne alveole (mehuriće gde se vrši razmena gasova).

PM2.5 čestice (fine čestice): Imaju prečnik manji od 2.5 mikrometara (čak 30 puta tanje od ljudske dlake). Nastaju sagorevanjem fosilnih goriva (automobili, toplane, individualna ložišta) i često nose teške metale i toksična hemijska jedinjenja.

Gde se zadržavaju: Pri udisanju, ove čestice uglavnom uspevaju da zaustave odbrambeni mehanizmi u nosu, grlu i gornjim disajnim putevima. Uzrokuju iritaciju, kašalj i peckanje, ali retko stižu do najdubljih delova pluća.

PM10 čestice (grube čestice): Imaju prečnik manji od 10 mikrometara (oko 7 puta su tanje od ljudske dlake). Sastoje se uglavnom od prašine, čađi, polena i sitnih delova zemlje.

Glavna razlika između PM10 i PM2.5 čestica (eng. Particulate Matter) leži u njihovoj veličini i dubini prodiranja u ljudski organizam.

Razumevanje njihove veličine i načina na koji prodiru u telo ključno je za shvatanje ozbiljnosti ovog problema.

PM2.5 i PM10 čestice, zajedno sa štetnim gasovima, predstavljaju primarni mehanizam kojim zagađen vazduh uništava ljudsko zdravlje.

Nosite adekvatne maske: Obične hirurške maske ne pomažu protiv PM čestica; adekvatnu zaštitu pružaju isključivo maske sa sertifikatom N95 / FFP2 ili višim.

Zatvorite prozore i koristite prečišćivače: Unutar doma koristite HEPA prečišćivače vazduha kako biste smanjili koncentraciju unutrašnjih PM2.5 čestica.

Izbegavajte fizičke aktivnosti na otvorenom: Kada je zagađenje visoko, smanjite treninge, trčanje ili naporan rad napolju.